gif-banner

Fotokooi om sier en zangvogels perfect te fotograferenfotokooi1-hansl

Uw webmaster van deze site is al jaren begaan met het wel en wee van vogelvereniging Avicultura en heeft als hobby fotografie.

Al jaren ergerde ik me aan het niet mooi in beeld kunnen brengen van de vogels op de jaarlijkse vogelshow bij VZOD Volkel die door Avicultura daar gehouden wordt. Na wat speurwerk kwam ik er achter dat een fotokooi de oplossing zou kunnen zijn. Ik heb wat getekend en ben aan de slag gegaan in mijn schuurtje. Nog wat restanten plaatmateriaal stonden te wachten op verwerking en na een avondje tekenen in SketchUp had ik een idee hoe het er uit zou moeten gaan zien. Belangrijk was dat de vogels die gefotografeerd moeten  worden zo rustig mogelijk blijven en geen schade kan krijgen aan veren en gezondheid. 

Grootste probleem was, hoe weet ik de maten van het trechtervormigge gedeelte van de fotokooi en hoe is de ideale afstand tussen camera en vogel. Ik ben uitgegaan van mijn standaard lens die ik gebruik op mijn Canon EOS 5D Mark III, de Sigma EX 24-70 mm.
Deze heeft een minimale scherpstel afstand van ongeveer 38 cm. De lichtsterkte van deze lens is 2.8 wat redelijk hoog is voor dit werk. Dit vereist dat de trechter minimaal 30 cm diep moest worden en dat het stokje waar de vogel op moet gaan zitten nog eens acht centimeter verder weg moet zitten.  De hoek die de lens maakt bij volledig inzoomen bepaalde vervolgens de andere maten zoals hoogte en breedte. Om op de toekomst voorbereid te zij koos ik voor een verhouding die moest kloppen met een 16:9 breedbeeld film. Want stel dat er ooit filmopname gemaakt moeten worden met deze fotokooi, dan zou ik met een vierkante trechter wel eens voor problemem kunnen komen te staan. Ik film vaak met een groothoeklens, de Canon EF 16-35mm F4 L IS USM. Deze lens is iets minder lichtsterk zodat meer licht in de kooi zou moeten vallen. 

Na het nodige gis en tekenwerk kwam ik er al snel achter dat ik ook rekening moest houden met de diameter van mijn lens, deze moet immers in het gat van de trechter passen. Niet te groot want dan kan een klein vogeltje ontsnappen tussen lens en trechter. Maar goed dat ik eerst getekend had want je kan dit nooit op gevoel doen, immers zodra er een schuinte veranderd veranderen alle maten van dit trapeziumvormig geval. Na een avondje tekenen kwam het volgende te voorschijn.
Van links naar rechts, Front, zijkant, Onderkant, Bovenkant

Er is door mij bewust gekozen voor een dubbele schijf voor boven en onder de bodem. De onderste schijf is wat groter en steekt achter de kooi in een uitsparing uit zodat de schijf aan de binnenkant makkelijk van buitenaf te verdraaien is. De schijf binnen de kooi is makkelijk te vervangen door een stokje met een dwarsstokje waar de vogel op moet gaan zitten. Op deze manier kan makkelijk een aanpassing gedaan worden voor eventuele decoratie en kan alles verlaagd worden voor het fotograferen van bijvoorbeeld een wat grotere vogel, of bijvoorbeeld een vogelsoort die liever op vlakke ondergrond zit. Helaas ben ik absoluut geen vogelkenner maar kan me voorstellen dat een kwartel niet gauw op een stokje gaat zitten.

De lichtinval in zo'n fotokooi is heel belangrijk, hoe meer licht hoe korter de sluitertijd van de camera ingesteld kan worden zonder een te hoge ISO waarde. Dit om bewegingsonscherpte tegen te gaan. Een vogel zit nu eenmaal nooit helemaal stil. Hoe langer ik er over dacht hoe meer ik ervan overtuigd was dat ik een vogelkenner in moest schakelen om wat antwoorden te vinden op vragen die ik had. 

Boven op de kooi als deksel een plexiglasplaat om zoveel mogelijk licht door te laten, en de zijkanten open met gaas of ook plexiglas en waar moet de vogel naar binnen gelaten worden? Het beste is als de vogel zelf de kooi in vliegt, maar hoe doe ik dat?
Henk van den Elzen van Avicultura bracht uitkomst en had op al mijn vragen een antwoord waar ik dan de oplossing bij moest zoeken. Gaas was niet de oplossing voor top en zijkanten want dan gaat de vogel in het gaas hangen en kan er beschadiging in de veren optreden. Helemaal doorschijnend plexiglas was ook niet slim omdat de vogel dan dit als een uitgang gaat zien en er tegenaan gaat vliegen. Dus het plexiglas moest mat gemaakt worden. Geen probleem, ik had nog oud plexiglas staan en dit is heel makkelijk met een schuurmachine te bewerken zodat het binnen een paar minuten voldoende mat is. Hoe moet de vogel naar binnen?

Henk wist te vertellen tijdens de koffie dat de tentoonstellings kooitjes altijd het toegangsklepje aan de rechterkant hebben zitten een heel sporadisch aan de linkerkant. Als ik de zijkanten schuifbaar maakte hoefde het TT kooitje er maar langs gezet te worden. Afdekken met een donkere doek en het licht op de fotokooi aanmaken, het vogeltje zal naar het licht toe gaan dus in de kooi. Schuif van mat plexiglas naar beneden en de vogel zit als het goed is op zijn plaats zonder dat deze gevangen hoeft te worden. Uit de fotokooi uiteraard de omgekeerde volgorde. 

Tevens kreeg ik de tip om verschillende diameters stok te gebruiken omdat de verschillende soorten vogels andere stokjes gaan zitten, de vogel moet immers op zijn gemak zijn. Dit moet ik nog even uitzoeken wat de beste diameters zijn, maar kom daar werkenderwijs wel achter. 
Voor het deksel had ik niet voldoende plexiglas maar nog wel een restant polycarbonaat plaat staan van 18 mm dik. dat zou ook wel voldoende licht doorlaten en was mat genoeg.

Natuurlijk had ik geluk dat mijn buurman een oude tafelzaagmachine had staan die ik mocht gebruiken. De kooi gemaakt en al snel kwam ik tot de conclusie dat ik een grote fout had gemaakt. Ik was van een materiaaldikte van 11 mm uitgegaan terwijl dit 10 was, gelukkig hoefde ik slechts de bodem van de kooi 2 mm smaller te maken om dit probleem op te lossen. Nadat alles klaar was heb ik de kooi twee keer geverfd met witte grondlak. Voordeel is, deze is goedkoop, en spiegeld niet. Grootste voordeel, ik had nog een pot staan.

Na drogen kon ik de eerste testen doen met mijn camera door een beeldje in de kooi te plaatsen en te zien wat het resultaat was. Bedroevend slecht, en teleurstellend. Een veel te lange sluitertijd van 0.50 was nodig om voldoende licht te krijgen op de foto. Niet goed dus. Ik heb nog een paar daglichtlampen op statief, die er boven gezet en er langs, helaas, het matte plexiglas en de policarbonaat houden te veel licht tegen. Ik heb besloten om een led TL verlichting in de kooi te hangen, hiermee kan ik foto's maken met een sluitertijd van 0.125 seconden. Dat moet voldoende zijn hoop ik. Volgende week vogelshow, dan zullen we zien of het werkt.

Hieronder de eerste test met een Agaat kanarie. Klik op een foto voor vergroting.

Wordt vervolgd